Kryteria doboru oświetlenia domu i mieszkania

Kryteria doboru oświetlenia domu i mieszkania

Światło decyduje nie tylko o tym, jak widzimy otoczenie, ale również jak się w nim czujemy. Jak odbieramy dane wnętrze, czy ono ginie w mroku, czy zaprasza swoim światłem. Tworząc oświetlenie domu czy mieszkania warto podjąć trud właściwego doboru świateł. Niniejszy artykuł ma pomóc, w tym wcale nie prostym zadaniu.

Kryteria doboru właściwego oświetlenia:

  1. Zastosowane lampy muszą dawać odpowiednią ilość światła. Ta potrzebna ilość światła zmienia się jednak w zależności od czynności wykonywanych w pomieszczeniu. Np. do czytania wymagany jest poziom 300 lx, a do czynności bardziej precyzyjnych, typu szycie, klejenie drobnych elementów 750 lx. Z kolei odpoczynek, czy oglądanie telewizji powinno odbywać się przy znacznie mniejszej ilości światła, rzędu kilkunastu do kilkudziesięciu luksów. Wskazane jest zatem nie ograniczanie się do jednego punktu oświetlającego pokój, lecz w zależności do potrzeb stosowanie kilku osobno załączanych np. żyrandol, dodatkowa lampa do oświetlenie pośredniego, kinkiety i lampy stojące do oświetlenia miejscowego.

  2. Światło musi być funkcjonalne. Oznacza to takie zaprojektowanie rozmieszczenia punktów świetlnych, by spełniały swoje zadanie. Np. oświetlenie łazienki powinno być skoncentrowane na lustrze, bo tam wymagana jest największa precyzja przy makijażu czy de makijażu twarzy. W kuchni z kolei nie wystarczy jedno centralne światło, bo stojąc przy zlewie lub blacie, który zazwyczaj jest przy ścianie, swoją osobą zasłanialibyśmy je i miejsce swojej pracy mielibyśmy w cieniu. Dlatego też stosuje się dodatkowe oświetlenie instalowane do wiszących szafek kuchennych. O funkcjonalności oświetlenia świadczy również możliwość jego sterowania. Obecnie możliwe jest wprowadzenie sterowania oświetlenia z telefonu/tabletu, z pilota, zainstalowania detektorów ruchu, np. tak by zbliżając się do drzwi frontowych światło automatycznie zapalało się. Istnieją “inteligentne” oprawy, które jasność swojego świecenia dostosowują do ilości panującego oświetlenia dziennego. Rozwijająca się elektronika w coraz większym stopniu ułatwia życie człowieka.

  3. Oświetlenie powinno być energooszczędne. Na rynku oświetleniowym jest coraz więcej opraw wyposażanych w świetlówki lub LEDy, źródła światła dające ponad cztero lub pięciokrotnie więcej światła, niż tradycyjne żarówki (przy tej samej mocy lampy). Należy tu rozgraniczyć świetlówki z elektronicznym i standardowym układem zapłonowym. Te z elektronicznym i ciepłym zapłonem (zazwyczaj droższe) mogą śmiało być stosowane w gospodarstwie domowym prawie wszędzie. Natomiast przy używaniu, tych z zapłonem standardowym lub elektronicznym i zimnym zapłonem (zazwyczaj tańsze), należy pamiętać, że istnieje silny związek między trwałością źródła a częstotliwością jego załączeń. Powinny być zatem stosowane tylko tam, gdzie światło świeci się stosunkowo długo i rzadko się je włącza i wyłącza. LEDy są bardziej uniwersalne. Posiadają natychmiastowy zapłon i tak jak przy żarówkach ich trwałość praktycznie nie jest zależna od ilości włączeń. Przy wyborze energooszczędnych źródeł światła należy szczególną zwrócić uwagę na to jaki mają wskaźnik oddawania barw. Żarówki i halogeny mają zawsze go o wartości 100 – maksymalnej. W przypadku źródeł energooszczędnych już tak nie jest. Warto więc się dowiedzieć jaki jest faktycznie. Powinien być co najmniej większy od 80.

  4. Forma opraw oświetleniowych winna być dostosowana do aranżacji wnętrza, do stylu panującego w domu. Wzornictwo i stylistyka opraw oświetleniowych powinna harmonizować z klimatem stworzonym przez gospodarza domu. Jego dom jest przecież jego wizytówką. Pojawienie się rozwiązań diodowych wyzwoliło ogromną kreatywność. Obecnie można tworzyć oświetlenie, które łączy się, a nawet jest wkomponowane w ściany, sufit, podłogę lub meble.

  5. Oświetlenie musi byś dostosowane do „kieszeni” właściciela. Często jest to bardzo waży punkt, decydujący o wyborze opraw oświetleniowych dla danego obiektu. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że niska, czy bardzo niska cena wynika też z niskiej jakości zastosowanych komponentów do wyprodukowania sprzętu oświetleniowego co np. determinuje jego trwałość, wydajność i generalnie jakość. Z drugiej strony cena sprzętu powinna być uzasadniona korzyściami i zaletami danego produktu. W wielu przypadkach określenie czy cena jest adekwatna do zalet oferowanego towaru jest rzeczą bardzo trudną.

Biorąc powyższe pod uwagę, każde pomieszczenie powinniśmy rozpatrzyć pod kątem stworzenia oświetlenia trojakiego rodzaju: oświetlenia ogólnego, miejscowego i dekoracyjnego. W różnych pomieszczeniach inny rodzaj oświetlenia będzie dominujący lub okaże się, że w konkretnym wnętrzu będzie potrzeba stworzenia wszystkich trzech systemów oświetleniowych. Zawsze punktem wyjścia jest spełniana funkcja oświetlanej przestrzeni. Przede wszystkim trzeba dokładnie wiedzieć, co się chce osiągnąć. Wtedy można przystępować do właściwego doboru oświetlenia.

Dodatkowa uwaga:

Należy też pamiętać, że oświetlenie jest ściśle związane z zasilaniem i do każdego punktu oświetleniowego musi zostać doprowadzony przewód zasilający. Gdy przeprowadzamy remont mieszkania warto się dobrze zastanowić, czy przy tej okazji nie powinniśmy poprowadzić dodatkowych przewodów, wyłączników lub dodać kilka gniazdek.

Teraz już tylko od nas samych zależy jak będziemy się czuć w naszych domach. Troska o odpowiednie oświetlenie, to również dbanie o nasze zdrowie.

Autor: Przemysław Oziemblewski
Na zdjęciu jedna z wystaw na Targach Wnętrz HOME DECOR 2009 w Poznaniu