Dlaczego luminancja drogi, a nie jej natężenie oświetlenia?

W swojej praktyce oświetleniowej spotykałem się wielokrotnie ze zdaniem, że na drodze wystarczy zmierzyć natężenie oświetlenia i już można stwierdzić, czy droga jest dobrze oświetlona. Otóż tak nie jest! O jakości oświetlenia ulicznego decyduje luminancja drogi i kilka innych parametrów. Zobacz dlaczego.

Mierzymy natężenie oświetlenia tylko dlatego, że to jest czynność łatwa i przyrządy do tego są stosunkowo tanie. Z luminancją jest inaczej. Miernik luminancji mierzy to, co człowiek widzi, a takich mierników w Polsce jest pewnie raptem kilka i są bardzo drogie.

Dlaczego luminancja drogi, a nie jej natężenie oświetlenia

Poniżej są umieszczone dwa zdjęcia. Jedno zrobione ze światłem, a drugie pod światło. Sytuacje skrajne. I tu ważna uwaga, na przedstawionej drodze, na obu zdjęciach jest ta sama wartość natężenia oświetlenia. Ta sama ilość światła pada na drogę, na tą samą drogę. Czy warunki jazdy po takim asfalcie są takie same? Niezależnie od kierunku jazdy? Czy Ci, co chcą jakość oświetlenia na drodze określać za pomocą natężenia oświetlenia powiedzą, że kierunek jazdy nie ma znaczenia?

luminacja drogi i zdjęcie drogi zrobione ze światłem za plecami
Luminacja drogi i zdjęcie drogi zrobione ze światłem za plecami

luminacja drogi i zdjęcie drogi zrobione pod światło
Luminacja drogi i zdjęcie drogi zrobione pod światło

Asfalt, również beton, nie rozpraszają światła równomiernie. Mają kierunkowo-rozproszony charakter odbicia. Dlatego właśnie na ulicach obliczamy i mierzymy ich luminancję. Luminancja odzwierciedla to co widzi kierowca.

Czynniki wpływające na luminancję drogi

Poziom uzyskanej luminancji na drodze zależy od kilku czynników:

  • mocy zastosowanej lamy w oprawie oświetlenia drogowego, a w zasadzie wielkości uzyskanego strumienia świetlnego,
  • charakterystyki rozsyłu światła z tej oprawy (to określa jej jakość),
  • lokalizacji oprawy oraz jej pochylenia w układzie, lampa – droga – kierowca.

Im bardziej wysunięta oprawa nad drogę tym wyższa luminancja. Im niżej powieszona, tym też wyższa luminancja, ale również większe olśnienie (tego nie chcemy) i mniejsza równomierność (tego też nie chcemy). Dlatego przy projektowaniu oświetlenia wszystko sprowadza się do znalezienia „złotego środka”. Aby uzyskać wymagany poziom luminancji drogi przy jak najmniejszych kosztach instalacyjnych (koszt słupów …), eksploatacyjnych (koszt energii, czyli jak najmniejsza moc lamp), przy odpowiedniej równomierności i ograniczeniu olśnienia.

Dlatego luminancja drogi i kilka innych parametrów decydują o jakości oświetlenia ulicznego, a nie natężenie oświetlenia, które nie uwzględnia kierunku jazdy.

Oczywiście, luminancja drogi zmienia się wraz ze zmianą warunków atmosferycznych. Jak to widać na poniższym zdjęciu. Jest to jednak temat do osobnych rozważań.

luminacja drogi w nocy
Luminacja drogi i jej duże różnice przy mokrym asfalcie

Zobacz również:

Autor: Przemysław Oziemblewski
styczeń 2009