Oświetlenie drogowe – podstawowe zagadnienia, korzyści, czynniki …

Gdy nadjeżdżają pojazdy z naprzeciwka, to ich światła wywołują olśnienie i nasz wzrok jest zmuszany do reakcji. Światła te wywołują zwężenie źrenic u kierowcy, przez co automatycznie droga, po której jedziemy staje się ciemniejsza. Dlatego w sytuacji pojawienia się przeszkody na drodze maleje szansa na odpowiednio wczesne jej zauważenie.

Gdy brak oświetlenia drogowego

Poruszając się po zmroku korzystamy z zastępczego źródła światła. Może nim być księżyc w pełni lub latarka w ręku. Jadąc samochodem po drodze, oświetlamy ją światłami własnego pojazdu. Gdy jesteśmy jedynymi jej użytkownikami włączamy światła długie i zyskujemy bardzo dobre warunki do poruszania się. Sytuacja się zmienia, gdy pojawiają się pojazdy z naprzeciwka. Po pierwsze jesteśmy wtedy zmuszeni do zmiany świateł na krótkie, po drugie światła nadjeżdżającego pojazdu wpływają na zmianę stanu adaptacji naszych oczu. W skrócie, gdy jedziemy sami przy światłach długich, mamy stałe warunki oświetleniowe, do których wzrok się przyzwyczaja i możemy mówić wtedy o pewnym komforcie jazdy.

Gdy nadjeżdżają pojazdy z naprzeciwka, to ich światła wywołują olśnienie i nasz wzrok jest zmuszany do reakcji. Światła te wywołują zwężenie źrenic kierowcy, przez co automatycznie droga, po której jedziemy staje się ciemniejsza. Dlatego w sytuacji pojawienia się przeszkody na drodze maleje szansa na odpowiednio wczesne jej zauważenie.

Im większy ruch na drodze i więcej źródeł olśnienia z przodu i we wstecznym lusterku, tym gorzej widzimy i łatwiej o wypadek. Wpływa to również na szybsze zmęczenie kierowcy. Wyjściem z tej sytuacji jest wprowadzenie oświetlenia sztucznego drogi. Wówczas radykalnie zmieniają się warunki adaptacyjne kierowcy. Nasze oczy otrzymują lepszą możliwość obserwacji drogi, a światła z innych pojazdów już nie wywołują takiego olśnienia.

Droga bez oświetlenia drogowego
Rys. 1. Światła pojazdów z naprzeciwka wywołują olśnienie i zmianę stanu adaptacyjnego wzroku u kierowcy. Źrenice zwężają się automatycznie i droga, po której jedziemy staje się ciemniejsza. Stąd maleje szansa na odpowiednio wczesne zauważenie ewentualnej przeszkody na drodze.

Oświetlenie drogowe – korzyści

Dzięki oświetleniu drogowemu otrzymujemy:

  • bezpieczeństwo na drodze (ograniczenie liczby wypadków),
  • bezpieczeństwo osobiste (ograniczenie kradzieży i napadów),
  • uczucie przyjemności i komfortu.

Oświetlenie drogowe bezpośrednio wpływa na ograniczenie liczby wypadków. Przy oświetlonej drodze kierowca widzi więcej. Łatwiej jest mu określić dystans pomiędzy pojazdami. Wcześniej może zauważyć przeszkodę i dzięki temu ma więcej czasu na zatrzymanie pojazdu lub jej wyminięcie. Dzięki oświetleniu wzrasta bezpieczeństwo kierowców oraz pieszych na drodze i poboczu.

Bezpieczeństwo osobiste wynika z faktu, że dzięki oświetleniu drogowemu zmniejsza się liczba kradzieży i napadów. Napastnik nie lubi światła, bo w oświetlonym terenie może być łatwiej rozpoznany, zauważony przez innych i złapany. Właśnie ze względu na złodziei w sklepach pozostawia się na noc część zapalonego oświetlenia.

W centrach miast oświetlenie drogowe może spełniać dodatkową funkcję kreowania atmosfery, która będzie wywoływać uczucie przyjemności i komfortu. Rodzaj zastosowanego światła, jego barwa i stopień oddawania kolorów oraz sposób i typ zastosowanych opraw oświetleniowych będą tworzyć jasną przestrzeń dla człowieka. Można przez to uzyskać niepowtarzalny charakter danego miejsca.

Oświetlenie drogowe

Warunki dobrego oświetlenia drogi

Czynniki, wpływające na bezpieczeństwo na drodze to:

  • poziom luminancji drogi,
  • równomierność luminancji drogi,
  • ograniczenie olśnienia,
  • prowadzenie wzrokowe przez instalację oświetleniową.

Poziom luminancji drogi

Uzyskanie odpowiednio wysokiego poziomu luminancji na drodze gwarantuje powstanie dobrej widoczności na drodze. Wraz ze wzrostem luminancji drogi wzrasta szansa dostrzeżenia przeszkody. Z przeprowadzonych badań wynika, że optymalną wartością luminancji drogi są 2 cd/m2. Przekłada się to na zalecenie uzyskania właśnie takiego poziomu luminancji dla dróg o dużej intensywności ruchu.

Równomierność luminancji drogi

Drugim czynnikiem dobrego oświetlenia jest równomierność luminancji drogi. Im większa równomierność tym lepsze warunki jazdy. Brak równomierności w postaci ciemnych i jasnych stref to potencjalne zagrożenie dla kierowcy. Minimalna całkowita równomierność luminancji z jaką powinna być oświetlona droga to 0,4.

Ograniczenie olśnienia

Dobra oprawa oświetleniowa ma specjalnie ukształtowany odbłyśnik, który zapewnia dobre oświetlenie drogi bez wywoływania olśnienia bezpośredniego u kierowcy. Parametrem, który określa warunki na drodze w tym zakresie jest wskaźnik zwiększenia progu kontrastu TI (zwany również względnym przyrostem progowym). Określa on spadek wydolności wzrokowej spowodowany olśnieniem. Dla dróg głównych jego wartość powinna być mniejsza niż 10.

Prowadzenie wzrokowe

Bezpieczeństwo na drodze można zwiększyć przez prowadzenie wzrokowe. Oprawy oświetleniowe zawieszone nad drogą dają kierowcy dodatkową informację o kierunku skrętu drogi. Drogi dojazdowe i zjazdy z drogi głównej powinny być realizowane innym rodzajem oświetlenia. Może to być zrealizowane na przykład oprawami wieszanymi na innej wysokości lub wyposażonymi w źródła o innej barwie światła (np. CDM-TT). Wówczas kierowca już z dużym wyprzedzeniem ma informację o kierunku jazdy.

Oświetlenie drogowe zgodne z powyższymi czynniki będzie wpływało na zmniejszenie ilości wypadków na drodze. Będzie zatem zrealizowane podstawowe zadanie stawiane oświetleniu drogowemu.

Autor: Przemysław Oziemblewski