Oświetlenie skoczni narciarskiej

Zawody zaliczane do Pucharu Świata w skokach narciarskich na największej polskiej skoczni (K-120) są oświetlone najnowocześniejszymi lampami Philipsa. Dzięki 133 projektorom żaden szczegół nie umknie sędziom, widzom i telewidzom, a zawodnikom nie grozi olśnienie.

Do oświetlenia skoczni zastosowano najnowocześniejszy system oświetleniowy przeznaczony dla obiektów sportowych, na których odbywają się zawody na poziomie mistrzowskim. Projektory ArenaVision New Generation firmy Philips Lighting, wyposażone w specjalistyczne lampy metalohalogenkowe o mocy 2000 W, pozwalają uzyskać oświetlenie zapewniające najwyższą jakość transmisji telewizyjnej i optymalne warunki do organizacji imprez sportowych przy sztucznym świetle.

Projektor ArenaVision
Projektor ArenaVision New Generation

Oświetlenie o temperaturze barwowej zbliżonej do światła dziennego (5600 stopni K) idealnie oddaje barwy otoczenia oraz gwarantuje maksymalną efektywność świetlną. Dzięki precyzji nakierowania strumienia światła na wybrane obszary zredukowane jest „zanieczyszczenie” środowiska naturalnego światłem. Gwarantuje to możliwość przeżycia widowiska sportowego w świetle identycznym z naturalnym dziennym i w pełnej palecie kolorów.

Wyzwaniem dla projektantów oświetlenia było usytuowanie skoczni na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Nieodzowne okazało się więc wykorzystanie projektorów gwarantujących zarówno możliwie najmniejsze „zanieczyszczenie” środowiska światłem, które może zakłócić zimowy sen świstaków, jak również zastosowanie najmniejszej liczby masztów oraz osprzętu elektroinstalacyjnego, a także uzyskanie możliwie najmniejszej mocy potrzebnej dla oświetlenia skoczni. Do oświetlenia Wielkiej Krokwi zastosowano 133 projektory Arena Vision i rozmieszczono na 6 masztach oświetleniowych oraz na szczycie nowej wieży sędziowskiej. Całkowita zainstalowana moc oświetlenia podstawowego wynosi 287kW.

Skocznia w Zakopanem
Puchar Świata w skokach narciarskich w Zakopanem – 18 stycznia 2003 r.

Dodatkowo, w sposób liniowy, oświetlono rozbieg, stosując oprawy świetlówkowe przystosowane do pracy w niskich temperaturach (do -30ºC). Oprawy zabudowano wzdłuż rozbiegu w taki sposób, aby oświetlać sylwetkę skoczka, nie powodując jednocześnie jego oślepiania. Uzyskano to dzięki zastosowaniu projektorów efektywnie ograniczających „zaśmiecające” światło, zwróceniu szczególnej uwagi na usytuowanie i ukierunkowanie projektorów w stosunku do głównych kierunków obserwacji oraz dzięki właściwemu doborowi optyki projektorów.

Skocznia w Zakopanem
Puchar Świata w skokach narciarskich w Zakopanem – 18 stycznia 2003 r.

Przy tak surowych wymaganiach wyjątkowo istotna jest kwestia precyzyjnego nakierowania reflektorów. Podczas zawodów skoków narciarskich jest to bardzo ważne przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa zawodników, którzy muszą dokładnie widzieć najazd i zeskok, ale nie mogą być oślepiani. Ponadto sędziowie i widzowie powinni widzieć każdy szczegół. Oświetlenie musi również sprostać wymogom transmisji telewizyjnej.

Z tych powodów, po zainstalowaniu wszystkich reflektorów, każdy z nich został precyzyjnie, indywidualnie nacelowany przez specjalistów z Philips Lighting, którzy w tym celu korzystali ze specjalnej lunetki wyposażonej w laserowy wskaśnik środka optycznego tarczy reflektora. Dzięki temu każdy projektor skieruje światło dokładnie w wybrane miejsce.

Zastosowany w Zakopanem system oświetleniowy sprawdził się już wcześniej na innych znanych obiektach narciarskich w świecie. Wykorzystano go do oświetlenia m.in.:

  • kompleksu skoczni narciarskich w Ramsau w Austrii, gdzie odbywały się Mistrzostwa Świata w skokach narciarskich oraz gdzie często trenuje kadra polskich skoczków,
  • skoczni K-120 w Holmenkollen (Oslo) w Norwegii.

Podobne systemy oświetlenia Philips Lighting są stosowane także do oświetlania stadionów.
Na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 2002, które odbyły się w Korei i Japonii, oświetlonych zostało 7 stadionów piłkarskich.

Dane techniczne

Projekt oświetlenia 120 metrowej skoczni narciarskiej w Zakopanem bazuje na następujących założeniach.

1. Kamery telewizyjne podstawowe (względem których wykonano obliczenia) zlokalizowane są:

  • kamera główna – po prawej stronie skoczni na nowej wieży sędziowskiej,
  • kamera pomocnicza – na końcu strefy lądowania u szczytu trybuny dla widzów, po prawej stronie względem osi skoczni.

2. Wartości parametrów oświetleniowych

Projekt zakłada zróżnicowanie oświetlenia na cztery poziomy (w zależności od potrzeb):

  • a) prace techniczne – 100 luxów,
  • b) trening – 300 luxów,
  • c) zawody krajowe (bez transmisji) – 600 luxów,
  • d) transmisja telewizyjna TVC:
    • w kierunku kamery głównej: na całej długości zeskoku i wybiegu na poziomie średnio 1000 luxów z równomiernością Emin/Eśr>0.6,
    • w kierunku kamery pomocniczej (usytuowanej na końcu wybiegu) na całej długości zeskoku i wybiegu na poziomie 800 luxów z równomiernością Emin/Eśr>0.6,
    • poziome natężenie oświetlenia na całej długości zeskoku i wybiegu w przedziale od 650 luxów do 1150 luxów z równomiernością Emin/Eśr>0.7.

Źródło: Philips Lighting Poland