|
Wybrane aspekty historii o¶wietlenia - Pocz±tki
Martyna Nawrocka, Magda Abramczyk, Ilona B±kowska, Magda Lau
- www
sierpieñ 2005
Najstarszym ¼ród³em ¶wiat³a sztucznego by³o ognisko.
Nastêpnie pojawi³o siê ³uczywo (kawa³ek smolnego drewna) i jego ulepszona forma - pochodnia (³uczywo z jednym koñcem owiniêtym w³óknami lnianymi, bawe³nianymi lub szmatami nasyconymi olejem, smo³±, rop± naft.), któr± ju¿ w czasach staro¿ytnych stosowano do o¶wietlania sal zamkowych (np. w Syrii w VI w. p.n.e.). Bardzo wcze¶nie by³y w u¿yciu lampy olejne, pocz±tkowo, bo ju¿ od ok. X w. p.n.e. w Egipcie - w postaci kaganków. ¦wiece znali Etruskowie w II tysi±cleciu p.n.e., a od IV w. p.n.e. Chiñczycy, pó¼niej Europejczycy - najpierw woskowe, od X w. tañsze i gorsze ³ojowe. Wyra¼ny postêp w technice o¶wietlania nast±pi³ w koñcu XVIII w. wraz z udoskonaleniem lampy olejnej (wynalezienie palnika Arganda) oraz z pocz±tkiem rozpowszechniania siê lamp gazowych. Od 1820 zaczêto stosowaæ ¶wiece stearynowe, pó¼niej (od 1860) azerynowe i parafinowe. W 1853 wynaleziono lampê naftow± (J. £ukasiewicz). Równie¿ w po³owie tego wieku zaczêto do o¶wietlenia stosowaæ lampy ³ukowe.
Kalendarium
| ok. 300 000 lat p.n.e. |
Chiny - u¿ycie ognia. |
| ok. 100 000 lat p.n.e. |
Eurazja, Afryka - umiejêtno¶æ rozniecania ognia. |
| ok. 3 tysi±ce lat
p. n. e. |
Pojawienie siê
pierwszych pieców kryj±cych ognisko. |
| 2 tysi±ce lat p. n.
e. |
Zastosowanie do rozniecania ognia krzesiwa.
|
| ok. 940r. n.e. |
Chiny - soczewka. |
| 969r. n.e. |
Chiny - sztuczne ognie. |
| 1752r. |
USA - piorunochron. |
| 1805r. |
Francja -
T.F.K.
Chancel wyprodukowa³ pierwsze zapa³ki. Sk³ada³y siê z chloranu
potasowego, siarki, cukru, gumy arabskiej i barwnika, przez co by³y
niebezpieczne. Ich produkcji zaniechano. |
| 1853r. |
Polska - lampa naftowa. |
| 1855r. |
Szwecja - Zosta³y
wyprodukowane zapa³ki z czerwonej alotropowej odmiany fosforu. Takie zapa³ki stosuje siê do dzi¶.
|
| 1879r. |
USA - ¿arówka. |
| 1960r. |
USA - laser. |
Mo¿e zainteresuj± Ciebie równie¿:
|
|

|