Do obliczania oświetlenia drogowego służą specjalistyczne programy obliczeniowe. Jednym z nich jest CalcuLux Drogi. Jak zatem za jego pomocą wykonać takie obliczenie?

Ścieżka krok po kroku opisana jest w artykule Calculux Drogi – opis programu. Od momentu opublikowania artykułu program uległ jednak pewnym modyfikacjom. Jak teraz wyglądają obliczenia pokazuję na filmie Program CalcuLuX Drogi – pierwszy projekt.

Oprawy i rozwiązania oświetleniowe Philips Lighting Poland zostały zastosowane na stadionie w Poznaniu – pierwszej ukończonej w naszym kraju arenie piłkarskiej, która w 2012 roku będzie gościła uczestników mistrzostw Europy. Oświetlenie płyty boiska zapewniają oprawy ArenaVision MVF404 – system oświetlenia obiektów sportowych najnowszej generacji. Do dynamicznego, kolorowego podświetlenia zewnętrznej fasady stadionu wykorzystano LED’owe oprawy Philips ColorBlast. Premiera oświetlenia, jak również całego nowego stadionu, odbędzie się 20 września podczas koncertu Stinga.

„Bez przesady można powiedzieć, że projekt oświetlenia stadionu w Poznaniu dorównuje najlepszym i najciekawszym realizacjom na świecie” – mówi Romuald Wojtkowiak, Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Handlowy Philips Lighting Poland. „Oświetlenie boiska gwarantuje najwyższą jakość przeżywania widowisk sportowych, zarówno na trybunach, jak i przed telewizorem – także podczas transmisji w najwyższym standardzie HD. Z kolei oryginalny projekt iluminacji zewnętrznej fasady stadionu, wykorzystujący najnowocześniejszą technologię LED, pozwala budować emocje za pomocą światła, które już z daleka będzie witało kibiców kolorami drużyny narodowej lub klubowej. Wreszcie, dzięki zainstalowaniu energooszczędnych opraw oświetleniowych, nowy stadion będzie zużywał mało energii elektrycznej, co jest szczególnie istotne w Poznaniu, który od wielu lat konsekwentnie promuje rozwiązania przyjazne dla środowiska”.

Fot. Agencja Gazeta/ Łukasz Cynalewski

Do iluminacji płyty boiska zastosowano system Philips ArenaVision MVF404, który składa się z 300 opraw dających natężenie oświetlenia o wartości ponad 2500 luksów w kierunku kamer TV. Oświetlenie płyty stadionu może działać w pięciu różnych sekcjach: trening, mecz, transmisja awaryjna TV, transmisja TV oraz standard HD TV.

Nowy system oświetlenia Philips ArenaVision to udoskonalony model znanego na rynku projektora przeznaczonego do oświetlania obiektów sportowych, który posiada siedem systemów optycznych i rozsyłów strumienia świetlnego od B1 (bardzo wąski kąt świecenia) do B7 (szeroki kąt świecenia). Dzięki zastosowaniu nowej, kompaktowej, jednostronnie mocowanej lampy metalohalogenkowej (MHN-SE 2000W) udoskonalono sprawność projektora i efektywność systemu, a także poprawiono jego wzornictwo, trwałość, niezawodność i funkcjonalność. W efekcie, nowy system ArenaVision pozwala na zmniejszenie ilości projektorów potrzebnych do oświetlenia obiektu sportowego, co oznacza obniżenie kosztów całej instalacji oraz konserwacji systemu, a także zwiększenie energooszczędności instalacji oświetleniowej płyty boiska o ponad 10%.

Do oświetlenia zewnętrznej fasady poznańskiego stadionu użyto 195 LED’owych projektorów Philips ColorBlast RGB, wraz ze sterowaniem oraz oprogramowaniem, które umożliwia wyświetlanie dynamicznych zmian kolorów. Projektory podświetlają zewnętrzną część membrany dachu. Dzięki praktycznie nieograniczonym możliwościom kreowania dynamicznych zmian kolorystycznych, poznański stadion może w dniu meczu „świecić” z daleka barwami klubowymi lub narodowymi. Projektory ColorBlast charakteryzują się wyjątkową trwałością (50 tysięcy godzin pracy), przy jednoczesnym niewielkim zużyciu energii (jeden projektor ma moc zaledwie 55W).

Philips Lighting Poland dostarczył również produkty do oświetlenia trybun, do których zastosowano 110 projektorów RVP351. Z kolei 66 reflektorów MVF607 podświetla od wewnątrz konstrukcję dachu stadionu. W korytarzach, szatniach oraz salach konferencyjnych zainstalowane zostały oprawy sufitowe z rodziny świetlówek liniowych Philips TL5, zapewniające z jednej strony oszczędność energii, a z drugiej możliwość dowolnego kreowania nastroju (np. dzięki opcji przyciemniania). W hallu wejściowym stadionu oraz przy wyjściu z szatni na płytę boiska zainstalowane zostało m. in. dekoracyjne oświetlenie LED’owe w kolorze niebieskim – barwach głównego użytkownika stadionu, czyli drużyny Lecha Poznań.

Philips Lighting jest ekspertem w oświetleniu obiektów sportowych, od lat współpracując jako partner z najważniejszymi światowymi federacjami sportowymi: FIFA i UEFA (piłka nożna), IAAF (lekkoatletyka), FIBA (koszykówka), ITF (tenis) czy FIH (hokej na lodzie). Wśród stadionów oświetlonych przez Philips Lighting znajdują się m. in.

• Stadiony olimpijskie na igrzyskach w Sydney, Atenach i Pekinie.
• Ponad połowa największych stadionów piłkarskich świata (m. in. Nou Camp w Barcelonie, Estadio Santiago Bernabéu w Madrycie, Old Trafford w Manchesterze, Allianz Arena w Monachium, Stadio Olimpico w Rzymie, Amsterdam ArenA, PSV Eindhoven).
• 6 z 10 stadionów tegorocznego Mundialu w RPA oraz 8 z 12 stadionów Mundialu 2006 w Niemczech.
• 70% piłkarskich stadionów klubów Premier League w Anglii.
• Realizacje w Polsce: m. in. Warszawa, Poznań, Kraków, Bydgoszcz, Gdynia, Płock, Gliwice, Wronki, Grodzisk Wlkp. (w 2004 r. – pierwszy w Polsce stadion przygotowany do przekazu obrazu w technice HDTV), a także boiska realizowane w ramach programu Ministerstwa Sportu i Turystyki „Orlik 2012”.
• Tor wyścigowy Formuły 1 podczas nocnych wyścigów o Grand Prix Singapuru.

Więcej zdjęć na stronie Philips Lighting Poland.

„W Polsce nie przeprowadzono dotąd kompleksowych badań tego problemu. Jednak, aby określić w przybliżeniu skalę zjawiska, można posłużyć się danymi z Państwowego Zakładu Higieny. W roku 1997 funkcjonowało 19 537 szkół podstawowych i 9 138 szkół średnich. Szkoły te wykorzystywały łącznie 290,1 tysiąca pomieszczeń lekcyjnych. Wszystkie te pomieszczenia powinny spełniać wymagania Polskiej Normy. Stacje sanitarno-epidemiologiczne, działające w imieniu Inspekcji Sanitarnej przebadały pod względem jakości oświetlenia sztucznego 11170 sal lekcyjnych w 1208 szkołach podstawowych. W 48% szkół stwierdzono niedoświetlenie sal. Dotyczyło to 36% przebadanych pomieszczeń. Czyli średnio 1/3 sal lekcyjnych nie posiadała odpowiedniego oświetlenia.”

Czy od tego czasu sytuacja się zmieniła się na lepsze i już nie trzeba poprawiać oświetlenia w szkołach?

Znalazłem stronę CENA STANU SANITARNEGO POWIATU ŁOWICKIEGO ZA 2007 ROK na której można znaleźć dane z lat 2006-2007. Dowiadujemy się tam, że jeśli chodzi o oświetlenie, to na przebadanych 60 oddziałów w roku 2006, aż w 36 stwierdzono nieprawidłowości (60%), a w roku 2007 nieprawidłowości wykryto w 31 (37%) na przebadanych 83.

Oczywiście są do dane tylko z jednego powiatu i nie można ich uogólniać na całą Polskę, jednak pokazują, że są na pewno jeszcze takie szkoły, w których konieczne jest sprawdzenie i dostosowanie oświetlenia do wymogów normatywnych.

Oczywiście każdy projektant powinien mieć własny egzemplarz normy, ale jak to w życiu bywa projekt jest robiony wieczorem w domu, a norma leży grzecznie w szafce, w biurze. Zatem:

Strefy komunikacji i korytarze – 100lx, UGR 28, Ra 40 – natężenie oświetlenia na poziomie podłogi oraz Ra i UGR jak w obszarach przyległych
Schody, schody ruchome i chodniki – 150lx, UGR 25, Ra 80
Recepcja – 300lx, UGR 22, Ra 80
Archiwa – 200lx, UGR 25, Ra 80
Segregowanie i kopiowanie itp. – 300lx, UGR 19, Ra 80
Pisanie ręczne, obsługa klawiatury, czytanie, przetwarzanie danych, pokoje spotkań i konferencji – 500lx, UGR 19, Ra 80 – w salach konferencyjnych zalecane jest dodatkowo sterowanie oświetlenia
Szatnie, umywalnie, łazienki, toalety – 200lx, UGR 25, Ra 80
Hole wejściowe – 100lx, UGR 22, Ra 80 (ale już w hotelu 200 lx)

Wydawać by się mogło, że pomiar natężenia oświetlenia jest czynnością bardzo prostą. Wystarczy umieścić czujnik posiadanego luksomierza w miejscu pomiarowym i odczytać wynik. Aby jednak ta odczytana wartość odzwierciedlała faktyczne warunki oświetleniowe wynikające z istniejącego natężenia oświetlenia warto przestrzegać podstawowych zasad wykonywania pomiarów. Spisane są one w artykule Pomiar natężenia oświetlenia.