安iat這 i o鈍ietlenie - logo 安iat這 i o鈍ietlenie www.swiatlo.tak.pl
Pole serwis znajomym
Mapa strony
    Jak dobrze wykorzysta 鈍iat這
i stworzy odpowiednie o鈍ietlenie wn皻rza lub terenu zewn皻rznego?
Skr鏒y: o鈍ietlenie domu, o鈍ietlenie 豉zienkowe, o鈍ietlenie LED, o鈍ietlenie halogenowe, o鈍ietlenie zewn皻rzne, iluminacje, o鈍ietlenie drogowe, wi璚ej...

Start  |   Blog  |   Ebook  |   Artyku造  |   Technika 安ietlna  |   Kursy  |   S這wnik  |   Literatura  |   Katalog stron  |   Upominki  |   Kontakt

Bezp豉tne kursy

Technika 安ietlna od podstaw

O鈍ietlenie domu


Darmowe magazyny

Magazyn Luminous

Wi璚ej ...


安iat這 i widzenie spis tre軼i

Funkcje wzroku - akomodacja, adaptacja, zbie積o嗆

1. Akomodacja

Przystosowanie pozwala oku widzie ostro na r騜nych dystansach

Refrakcja (za豉manie 鈍iat豉), kt鏎a jest konieczna do utworzenia obrazu na siatk闚ce, wyst瘼uje g堯wnie w rog闚ce, gdzie 鈍iat這 wpada do oka. Dalsza refrakcja ma miejsce w cieczy wodnistej i soczewce oka. ㄠcznie tworz one system optyczny oka. Soczewka jest prze廝oczystym elastycznym cia貫m, kt鏎e, gdy jest w spoczynku, jest raczej p豉skie i ma zdolno嗆 skupiaj帷 oko這 jednej dioptrii*. Obiekty odleg貫 s wtedy widziane ostro. Gdy patrzymy na obiekty bliskie, obraz na siatk闚ce nie b璠zie ju ostry. W aparatach fotograficznych, problem ten jest rozwi您ywany poprzez zwi瘯szenie odleg這軼i pomi璠zy soczewk a klisz filmow, natomiast w oku konieczna jest zmiana ogniskowej soczewki. Zmiana ta jest dokonywana poprzez mi窷nie, umocowane wok馧 soczewki, zmieniaj帷e krzywizn soczewki. Gdy zostaj one skurczone, soczewka staje si bardziej wypuk豉 zmieniaj帷 przez to jej ogniskow. Ten proces nazywamy akomodacj (Rys.1).

Rys. 1 Tor 鈍iat豉 w oku, gdy patrzy si na du膨 odleg這嗆 (A),
i z soczewk przystosowan dla widzenia bliskiego obiektu (B).
W drugim przypadku, soczewka jest grubsza i bardziej wypuk豉
w wyniku skurczenia mi窷ni wok馧 soczewki


Zdolno嗆 akomodacji zmniejsza si z wiekiem

Zdolno嗆 akomodacji waha si bardzo z wiekiem. Ma貫 dzieci mog bez problemu widzie z odleg這軼i mniejszej ni 10 centymetr闚, co oznacza, 瞠 oko ma zdolno嗆 skupiaj帷 rz璠u 15 dioptrii. Jednak w wieku 45 lat oczy wi瘯szo軼i os鏏 doros造ch maj znacznie mniejsz zdolno嗆 akomodacji. Z tego powodu problematyczne staje si czytanie bez pomocy optycznej, czyli bez okular闚.

Proces akomodacji zwykle przebiega nie鈍iadomie. Czas potrzebny dla pe軟ej akomodacji oka trwa oko這 0,7 sekundy. W praktyce jednak, akomodacja oka na r騜nych dystansach b璠zie wymaga oko這 sekundy lub wi璚ej, poniewa uwzgl璠nione by musz: kierunek patrzenia i stopie zbie積o軼i.

Istotne znaczenie ma o鈍ietlenie postrzeganego miejsca, poniewa mniejsza 鈔ednica 廝enicy powoduje wi瘯sz g喚bi ostro軼i. Na szybko嗆 akomodacji ma r闚nie wp造w poziom zm璚zenia.

*) Dioptria jest jednostk miary zdolno軼i skupiaj帷ej soczewki. Jest ona okre郵ana jako odwrotno嗆 ogniskowej wyra穎nej w metrach. Z tego powodu soczewka o ogniskowej wielko軼i 1 metra ma zdolno嗆 skupiaj帷 r闚n 1 dioptrii. (-1 dioptri w wypadku gdy jest to soczewka wkl瘰豉); a ogniskowa rz璠u 25 centymetr闚 ma zdolno嗆 skupiaj帷 r闚n 4 dioptrie, itd.

2. Adaptacja

Adaptacja pozwala oku widzie przy r騜nych poziomach o鈍ietlenia

Oko ludzkie mo瞠 przyjmowa informacj wizualn w bardzo du篡m zakresie poziom闚 o鈍ietlenia. Mechanizm, przez kt鏎y oko zmienia swoj czu這嗆 na 鈍iat這 nazywamy adaptacj. Adaptacja zawiera w sobie co najmniej dwa procesy:
  • Zmiana wielko軼i 廝enicy. Zale積ie od ilo軼i dost瘼nego 鈍iat豉, 鈔ednica 廝enicy przeci皻nej doros貫j osoby zmienia si od 2 do 8 milimetr闚, daj帷 zmienno嗆 w czu這軼i oka od 1:16. Adaptacja szeroko軼i 廝enicy zachodzi w ci庵u kilku dziesi徠ych sekundy.
  • Adaptacja fotochemiczna. Gdy 鈍iat這 wpada do oka, sk豉d chemiczny 鈍iat這czu造ch pigment闚 w pr璚ikach i czopkach zmienia si, przez co wyzwalany jest ma造 pr康 elektryczny. W ciemno軼iach, pigmenty te s odnawiane i s ponownie gotowe na reagowanie na 鈍iat這.

Rys. 2 Zmiana w progu wra磧iwo軼i jako rezultat procesu fotochemicznej adaptacji,
wykre郵onej w czasie. A - adaptacja czopk闚; B - adaptacja pr璚ik闚


Przy sta造m poziomie o鈍ietlenia, proporcje pomi璠zy stymulowanymi i niestymulowanymi pigmentami w receptorach s mniej wi璚ej w r闚nowadze. Je瞠li natomiast wyst徙i drastyczne obni瞠nie poziomu o鈍ietlenia, regeneracja pigmentu wymaga pewnej ilo軼i czasu. Czopki przystosowuj si do ni窺zych poziom闚 o鈍ietlenia znacznie szybciej ni pr璚iki (Rys. 2), przechodz帷 z przeci皻nego o鈍ietlenia rz璠u 100 cd/m2 (dobrze o鈍ietlone wn皻rze) do bardzo niskiego poziomu o鈍ietlenia. Czas potrzebny czopkom na adaptacj i odzyskanie ca趾owitej wra磧iwo軼i wynosi oko這 10 minut. Pr璚iki potrzebuj do tego od 30 do 60 minut. Adaptacja przy przej軼iach z ciemno軼i do 鈍iat豉 jest o wiele szybsza i zabiera zwykle oko這 jednej minuty.

Rys. 3 Fakt, 瞠 oko kota jest o wiele bardziej 鈍iat這czu貫 ni oko cz這wieka
jest g堯wnie powodowane przez jego znacznie wy窺z jako嗆 systemu optycznego

Rys. 4 Szczeg鏊nie niebezpieczna mo瞠 by sytuacja,
gdy wje盥瘸my do tunelu podczas dnia, co wymaga
zbyt szybkiej zmiany do adaptacji luminancji.
Dlatego w tunelach instalowany jest specjalny rodzaj o鈍ietlenia.


Siatk闚ka jest czu豉 na pojedyncze fotony

Gdy ludzkie oko jest ca趾owicie przystosowane do ciemno軼i, mo瞠 ono wtedy, przy korzystnych warunkach, dostrzec nawet pojedynczy foton. Jest to jedyne subatomowe zjawisko, kt鏎e mo瞠 by dostrze穎ne przez istot ludzk. Niemniej, niekt鏎e zwierz皻a maj jeszcze bardziej wyostrzon wra磧iwo嗆 oka – oko這 sze嗆 do siedmiu razy w wypadku oka kociego (Rys. 3). Mo瞠 to by wyt逝maczone poprzez fakt, 瞠 廝enica oka kota – przy pe軟ym otwarciu – jest o wiele wi瘯sza w relacji do ogniskowej, ni u cz這wieka, co powoduje wy窺ze na鈍ietlenie siatk闚ki przy danym o鈍ietleniu. Dodatkowo za siatk闚k kota jest jeszcze warstwa odbijaj帷a 鈍iat這, co oznacza 瞠 鈍iat這 przechodzi przez siatk闚k dwa razy, daj帷 wi瘯sz szans na jego wykrycie.

Proces adaptacji, a w szczeg鏊no軼i op騧nienie czasowe zwi您ane z przystosowaniem si do bardzo niskich poziom闚 o鈍ietlenia, ma wielkie znaczenie. T逝maczy on, dlaczego zbyt raptowne zmiany na ni窺ze lub wy窺ze poziomy o鈍ietlenia powinny by unikane, szczeg鏊nie je瞠li w gr wchodzi bezpiecze雟two (Rys. 4).

3. Zbie積o嗆

Zbie積o嗆 pozwala nam widzie pojedynczy cel przy pomocy obu oczu

Prawie w ka盥ym przypadku u篡wamy obu naszych oczu do patrzenia na jeden cel. Je瞠li obiekt, na kt鏎y patrzymy jest w oddali, oczy b璠 ustawione tak, aby linie wzroku obu oczu by造 wzgl璠em siebie r闚noleg貫. Gdy patrzymy na obiekt umiejscowiony blisko, linie wzroku obu oczu b璠 si przecina造 w punkcie celu. Jest to osi庵ni皻e poprzez obr鏂enie oczu do 鈔odka, co nazywane jest zbie積o軼i (Rys. 5).

Precyzyjne dostrajanie pozycji oka do wymaganego k徠a zbie積o軼i dokonywane jest przez mi窷nie oka. Czynno嗆 wymaga zwykle nie wi璚ej ni kilka dziesi徠ych sekundy. Przy obiektach usytuowanych na r騜nych odleg這軼iach, k徠 zbie積o軼i b璠zie ci庵le si przesuwa jak r闚nie zmienia si b璠zie stan przystosowania soczewki oka. Poniewa dostosowywana b璠zie r闚nie szeroko嗆 廝enicy do r騜nych o鈍ietle obiektu, staje si jasne, 瞠 proces widzenia jest powi您any ze sta陰 interakcj wewn皻rznych i zewn皻rznych mi窷ni oka i to, i jest on pod鈍iadomy.

Rys. 5 Gdy skupiamy wzrok na pobliskim obiekcie,
oczy b璠 musia造 zosta obr鏂one do wewn徠rz,
aby utrzyma je stale na jednym celu




Materia造 廝鏚這we:
[1] Correspondence Course Lighting Application „Vision”, Philips Lighting B.V.,1985
[2] materia造 prezentacyjne Philips Lighting

Nowe na blogu
odstep 10px

Pocz徠ek strony / Up page
Ebook - Pomiar nat篹enia o¶wietlenia aparatem fotograficznym

Zobacz ebook

Jak w prosty spos鏏 sprawdzi, czy nie m璚zysz wzroku czytajac przy zbyt s豉bym swietle?

Czyli, jak za pomoca cyfrowego aparatu fotograficznego okresli wartos nat篹enia oswietlenia.

Zobacz
Pomiar nat篹enia o¶wietlenia aparatem fotograficznym


Copyright © 2001-2009 Przemys豉w Oziemblewski. Wszelkie prawa zastrze穎ne.  Prawa Autorskie   |   Polityka Prywatno軼i   |   Linki