Natê¿enie o¶wietlenia jako parametr okre¶laj±cy warunki obserwacji
O tym, ¿e im wiêcej ¶wiat³a, tym lepsze warunki widzenia, nie trzeba nikogo przekonywaæ. Warto jednak zastanowiæ siê, jaka powinna byæ ta optymalna ilo¶æ ¶wiat³a i jakie s± z tym zwi±zane parametry.
Najsilniejszym i naturalnym ¼ród³em ¶wiat³a dla nas jest s³oñce. Natê¿enie o¶wietlenia powsta³e w wyniku dzia³ania ¶wiat³a pochodz±cego od tego ¼ród³a, przy jego najwy¿szym po³o¿eniu, bezchmurnym niebie i na otwartej przestrzeni, jest rzêdu 100 000 lx, w miejscach zacienionych 10 000 lx, w pobli¿u budynku 5000 lx. We wnêtrzu budynku przy ods³oniêtych oknach 2500 lx, a przy zas³oniêtych oko³o 100 lx. Dziêki ¶wiat³u s³onecznemu uzyskujemy o wiele razy wiêksz± ilo¶æ ¶wiat³a, ni¿ wynika³oby to z wymagañ dotycz±cych o¶wietlania wnêtrz ¶wiat³em sztucznym.
Rys. Porównanie natê¿eñ o¶wietlenia w ró¿nych miejscach w s³oneczne po³udnie [*].
Kolejny rysunek przedstawia sposób odbioru ¶wiat³a przez obserwatora [*], w zale¿no¶ci od natê¿enia o¶wietlenia. Zdecydowana wiêkszo¶æ ludzi uwa¿a, ¿e gdy natê¿enie o¶wietlenia na obserwowanej powierzchni jest mniejsze ni¿ 100 lx, to jest za ciemno. Natomiast gdy jest wiêksze ni¿ 10 000 lx, to odbierane jest jako za jasne. Za optymaln± warto¶æ wiêkszo¶æ obserwatorów uwa¿a 2000 lx.
Rys. Wra¿enie ilo¶ci ¶wiat³a u ró¿nych obserwatorów [*].
Ilo¶æ i jako¶æ ¶wiat³a wp³ywa na nasze samopoczucie, na to jak siê czujemy, jak pracujemy i jak odpoczywamy.
Poni¿szy wykres przedstawia zale¿no¶æ wydajno¶ci pracy od warto¶ci natê¿enia o¶wietlenia. Ze wzrostem natê¿enia wzrasta wydajno¶æ pracy, z tym, ¿e przy pracach trudnych zdecydowanie szybciej, ni¿ przy pracach ³atwych.
Rys. Zale¿no¶æ wydajno¶ci pracy od natê¿enia o¶wietlenia.
Zale¿no¶æ redukcji b³êdów pope³nianych przez pracowników od natê¿enia o¶wietlenia przedstawia kolejny rysunek. Podczas wykonywania prostych czynno¶ci, wzrost natê¿enia o¶wietlenia ma ma³y wp³yw na ilo¶æ pope³nianych b³êdów. Jest on natomiast bardzo du¿y przy czynno¶ciach trudnych i z³o¿onych. Dlatego wa¿ne jest, aby poziom natê¿enia o¶wietlenia by³ dostosowany do rodzaju wykonywanej pracy. W przeciwnym wypadku, ilo¶æ pope³nianych b³êdów mo¿e prowadziæ do powa¿nych strat i obni¿enia wydajno¶ci pracy.
Rys. Zale¿no¶æ redukcji b³êdów od natê¿enia o¶wietlenia.
[*] - "Correspondence Course Lighting Application", Philips Lighting B.V., 1985
|