Podzia\u0142 w pr\u0119cikach i czopkach t\u0142umaczy wiele z charakterystycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci ludzkiego oka. W normalnych warunkach widzenia (jest wystarczaj\u0105co du\u017co \u015bwiat\u0142a), obraz ogl\u0105danego obiektu jest uzyskiwany w postaci ostrej w obszarze \u017c\u00f3\u0142tej plamki, kt\u00f3ry jest tak ma\u0142y, \u017ce zostaje zakryty obrazem ksi\u0119\u017cyca w pe\u0142ni. Wi\u0119ksze obrazy s\u0105 „skanowane” poprzez sta\u0142e ruchy oczu. Jest to dok\u0142adnie widoczne gdy obserwuje si\u0119 osob\u0119 czytaj\u0105c\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Punkt skupienia wzroku jest jasno postrzegany w pe\u0142nych barwach poprzez czopki \u017c\u00f3\u0142tej plamki. Obrze\u017ce wzroku , pokrywaj\u0105ce k\u0105t wi\u0119kszy od 200o<\/sup>, podczas patrzenia obydwoma oczami i bez obracania g\u0142owy, nie daje szczeg\u00f3\u0142owego obrazu, ale pozwala na postrzeganie og\u00f3lne. Id\u0105c w kierunku obrze\u017ca obrazu, postrzeganie kolor\u00f3w zanika z powodu braku czopk\u00f3w. Ten stan wzroku, kt\u00f3ry wyst\u0119puje zawsze gdy jest wystarczaj\u0105ce \u015bwiat\u0142o, nazywa si\u0119 widzeniem fotopowym.<\/p>\n Widzenie skotopowe (nocne)<\/strong><\/p>\n Przy bardzo niskich poziomach o\u015bwietlenia (mniej ni\u017c 0,035 cd\/m2)**, czopki nie funkcjonuj\u0105. Widzenie jest wtedy realizowane wy\u0142\u0105cznie poprzez pr\u0119ciki co powoduje obraz o ma\u0142ej rozdzielczo\u015bci i bez kolor\u00f3w. Z tego powodu powiedzenie: „W ciemno\u015bciach wszystkie koty s\u0105 szare” ma tu sens dos\u0142owny. Cho\u0107 jest w takich okoliczno\u015bciach trudno skupi\u0107 wzrok na jakim\u015b obiekcie, ruch jest jednak wzgl\u0119dnie \u0142atwo wykrywalny. Ta sytuacja nazywana jest widzeniem skotopowym.<\/p>\n Widzenie mezopowe (zmierzchowe)<\/strong><\/p>\n Pomi\u0119dzy widzeniem fotopowym i widzeniem skotopowym istnieje stan przej\u015bciowy (pomi\u0119dzy 0,035 i 3,5 cd\/m2), gdzie czopki cz\u0119\u015bciowo jeszcze dzia\u0142aj\u0105. Sytuacja ta nazywana jest widzeniem mezopowym.<\/p>\n Zmiana czu\u0142o\u015b\u0107 oka wraz z d\u0142ugo\u015bci\u0105 fali<\/strong><\/p>\n W zakresie widzialnym widma elektromagnetycznego, czu\u0142o\u015b\u0107 oka waha si\u0119 znaczne przy r\u00f3\u017cnych d\u0142ugo\u015bciach fal dla tej samej warto\u015bci energii. Na przyk\u0142ad, w warunkach widzenia fotopowego, oko jest oko\u0142o dwadzie\u015bcia pi\u0119c razy czulsze na \u015bwiat\u0142o o d\u0142ugo\u015bci fali r\u00f3wnej 555 nm (\u017c\u00f3\u0142ty), ni\u017c dla d\u0142ugo\u015bci fali r\u00f3wnej 670 nm (g\u0142\u0119boka czerwie\u0144) lub 450 nm (fioletowo-niebieski). Szczytowa czu\u0142o\u015b\u0107 dla widzenia skotopowego jest oko\u0142o 50 nm bli\u017csza niebieskiego ko\u0144ca spektrum, ni\u017c maksymalna czu\u0142o\u015b\u0107 dla widzenia fotopowego.<\/p>\n Krzywa czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej oka <\/strong><\/p>\n Krzywa czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej oka by\u0142a wielokrotnie szacowana w warunkach widzenia fotopowego, jak r\u00f3wnie\u017c w warunkach widzenia skotopowego i okaza\u0142a si\u0119 zadziwiaj\u0105co zbie\u017cna dla r\u00f3\u017cnych badanych os\u00f3b. Ju\u017c w roku 1924, \u2018Commission International de l\u2019Eclairage\u2019 (CIE) ustanowi\u0142a standardow\u0105 krzyw\u0105 czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej oka dla warunk\u00f3w widzenia fotopowego, bazuj\u0105c na badaniach sze\u015bciu ekip naukowych, kt\u00f3re przebada\u0142y \u0142\u0105cznie oko\u0142o 250 ludzi. W 1951 roku zdefiniowano podobn\u0105 krzyw\u0105 dla widzenia skotopowego oka. Krzywe te podaj\u0105 wzgl\u0119dne wra\u017cliwo\u015bci widzenia fotopowego (V) lub wra\u017cliwo\u015bci widzenia skotopowego (V’) jako funkcj\u0119 d\u0142ugo\u015bci fali (\u03bb), przez co s\u0105 og\u00f3lnie nazywane krzywymi V (\u03bb) lub V'(\u03bb) (Rys. 3). Wra\u017cliwo\u015bci szczytowe dla widzenia fotopowego i skotopowego zosta\u0142y ustalone na poziomach kolejno 555 nm i 507 nm.<\/p>\n Krzywa czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej oka ma kluczowe znaczenie w technologii o\u015bwietle\u0144, poniewa\u017c tworzy \u0142\u0105cznik pomi\u0119dzy radiometrycznymi i fotometrycznymi wielko\u015bciami fizycznymi i ich jednostkami.<\/p>\n Poniewa\u017c ka\u017cdy cz\u0142owiek jest inny, to poszczeg\u00f3lne osoby posiadaj\u0105 odmienny poziom wra\u017cliwo\u015bci nie tylko na kolor \u015bwiat\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c na jego intensywno\u015b\u0107. Spos\u00f3b odbierania \u015bwiat\u0142a przez ka\u017cdego cz\u0142owieka jest zbli\u017cony w charakterze do przedstawionego wykresu na rys. 3.<\/p>\n * Teoretycznie, granice te s\u0105 na poziomie 309 nm przy ultrafiolecie i 1400 nm na podczerwonej stronie spektrum, poniewa\u017c system optyczny oka staje si\u0119 nieprzezroczysty dla fal o d\u0142ugo\u015bciach zlokalizowanych poza tymi granicami.<\/p>\n ** Dla por\u00f3wnania, widok w blasku ksi\u0119\u017cyca, w pe\u0142ni, ma luminancj\u0119 na poziomie oko\u0142o 0,01cd\/m2.<\/p>\n Rys. 1. Krzywe czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej czopk\u00f3w i pr\u0119cik\u00f3w. Ilustruj\u0105 r\u00f3\u017cnice w czu\u0142o\u015bci bezwzgl\u0119dnej<\/em><\/p>\n Rys. 2. Przybli\u017cone krzywe czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej trzech receptor\u00f3w barw w czopkach. Obecnie wiadomo, \u017ce istniej\u0105 tak naprawd\u0119 trzy rodzaje czopk\u00f3w z pigmentami czu\u0142ymi odpowiednio na czerwon\u0105, niebiesk\u0105 i zielon\u0105 cze\u015b\u0107 widzialn\u0105 widma Rys. 3. Krzywa czu\u0142o\u015bci wzgl\u0119dnej oka ludzkiego dla widzenia fotopowego V(\u03bb) i skotopowego V’ (\u03bb) wed\u0142ug CIE<\/em><\/p>\n Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe: \u015awiat\u0142o stanowi tylko bardzo ma\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142kowitego spektrum promieniowania elektromagnetycznego. W rzeczywisto\u015bci mo\u017ce ono by\u0107 zdefiniowane jako ta cz\u0119\u015b\u0107 spektrum promieniowania, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 „widziana”.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[198,200,183,197,416],"class_list":["post-1389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-technika-swietlna","tag-czopki","tag-czulosc","tag-oko","tag-preciki","tag-technika-swietlna"],"yoast_head":"\n![\"Krzywe](\"\/pts\/img\/cz-oka-wykres1a.gif\")
<\/p>\n![\"Przybli\u017cone](\"\/pts\/img\/cz-oka-wykres2a.gif\")
<\/p>\n
\n<\/em><\/p>\n![\"Krzywa](\"\/pts\/img\/cz-oka-wykres3a.gif\")
<\/p>\n
\n[1] Correspondence Course Lighting Application \u201eVision\u201d, Philips Lighting B.V.,1985
\n[2] materia\u0142y prezentacyjne Philips Lighting<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"