Przy odpowiednim rozmieszczeniu nowoczesnych opraw o\u015bwietleniowych mo\u017cna:
\n– uzyska\u0107 lepsze warunki o\u015bwietleniowe, dzi\u0119ki ograniczeniu ol\u015bnienia bezpo\u015bredniego i po\u015bredniego,
\n– zmniejszy\u0107 koszty instalacyjne i eksploatacyjne, poprzez zmniejszenie koniecznej ilo\u015bci zastosowanych opraw i mocy zainstalowanej.
\n
\n![\"sala](\"https:\/\/www.swiatlo.tak.pl\/1\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/sala-podlasie.jpg\")
<\/p>\n
Bada\u0144 szczeg\u00f3\u0142owo omawiaj\u0105cych problematyk\u0119 wp\u0142ywu o\u015bwietlenia na zdrowie i na samopoczucie cz\u0142owieka nie jest wiele. Wiadomo jednak, \u017ce wp\u0142yw ten jest znaczny. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie tam, gdzie wymagane jest od cz\u0142owieka du\u017ce skupienie uwagi i intensywne my\u015blenie. W\u00f3wczas wszelkiego typu zb\u0119dne refleksy \u015bwietlne i zbyt jaskrawe lampy pogarszaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 koncentracji. Pomieszczeniem, w kt\u00f3rym troska o dobre warunki pracy stoi na pierwszym miejscu, jest sala lekcyjna.<\/p>\n
Za przyk\u0142ad, jak wielkie znaczenie ma prawid\u0142owe o\u015bwietlenie, mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 tu ameryka\u0144skie badania [1], niestety nie nowe, o kt\u00f3rych pisze prof. Friedrich Tonne z Instytutu Techniki O\u015bwietlenia Dziennego w Stuttgardzie: „Zarz\u0105d Miejski miasta Texas powo\u0142a\u0142 Komitet, kt\u00f3ry mia\u0142 zadanie zbadania wp\u0142ywu rozk\u0142adu \u015bwiat\u0142a w izbie szkolnej na wzrok, zdrowie, zachowanie i post\u0119py w nauce dzieci szkolnych. Komitet sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z lekarzy pediatr\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w o\u015bwietleniowc\u00f3w oraz specjalist\u00f3w od zagadnie\u0144 barwy, szk\u0142a i optyki, doszed\u0142 do zaskakuj\u0105cego wniosku: po zmniejszeniu kontrast\u00f3w o\u015bwietlenia dziennego o tyle, \u017ce r\u00f3\u017cnica w nat\u0119\u017ceniu o\u015bwietlenia mi\u0119dzy najciemniejszym a najja\u015bniejszym punktem pomieszczenia wynosi\u0142a 1:5, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu 6 miesi\u0119cy zosta\u0142y usuni\u0119te zak\u0142\u00f3cenia wzroku u przesz\u0142o po\u0142owy dzieci, zmuszonych przedtem nosi\u0107 okulary, kt\u00f3re obecnie sta\u0142y si\u0119 zb\u0119dne. Ponadto o po\u0142ow\u0119 zmniejszy\u0142y si\u0119 objawy niedo\u017cywienia, a o 40% – wszystkie choroby nosa, uszu, gard\u0142a oraz zaburzenia krwioobiegu, przy czym poprawa stanu zdrowia nast\u0105pi\u0142a bez pomocy lekarskiej, a jedynie przez polepszenie warunk\u00f3w o\u015bwietleniowych.”<\/p>\n
O\u015bwietlenie sztuczne sali lekcyjnej spe\u0142nia dwie funkcje. Jest o\u015bwietleniem uzupe\u0142niaj\u0105cym, gdy ilo\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a dziennego jest niewystarczaj\u0105ca i o\u015bwietleniem g\u0142\u00f3wnym, w porze nocnej. Najcz\u0119\u015bciej oprawy s\u0142u\u017c\u0105ce do\u015bwietleniu sali w porze dziennej s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy opraw wykorzystywanych do o\u015bwietlenia pomieszczenia w porze nocnej. Do\u015bwietlenie sali powinno by\u0107 tak zrealizowane, by kierunek padania \u015bwiat\u0142a by\u0142 zgodny z kierunkiem \u015bwiat\u0142a wchodz\u0105cego przez okna, a pochodz\u0105cego od niebosk\u0142onu. Po zmierzchu o\u015bwietlenie sztuczne jest o\u015bwietleniem g\u0142\u00f3wnym. Powinno ono spe\u0142nia\u0107 wiele wymaga\u0144. Musi by\u0107 przede wszystkim zapewniona odpowiednio du\u017ca warto\u015b\u0107 i r\u00f3wnomierno\u015b\u0107 nat\u0119\u017cenia o\u015bwietlenia w sali.<\/p>\n
Powy\u017csze wymagania powi\u0105zane s\u0105 z adaptacyjnymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami wzroku ludzkiego. W sytuacji zbyt zr\u00f3\u017cnicowanej luminancji otoczenia oczy adaptowa\u0142yby si\u0119 do r\u00f3\u017cnych poziom\u00f3w \u015bwiat\u0142a, co jest m\u0119cz\u0105ce. W warunkach szkolnych, takimi newralgicznymi p\u0142aszczyznami, o znacznej r\u00f3\u017cnicy luminancji, na kt\u00f3re ucze\u0144 patrzy naprzemiennie, s\u0105 ciemna tablica i np. zeszyt. Przy przepisywaniu tekstu z tablicy, bia\u0142e kartki zeszytu i ciemna tablica wywo\u0142uj\u0105 zmian\u0119 adaptacji oczu ucznia. W takiej sytuacji, by unikn\u0105\u0107 m\u0119cz\u0105cych zmian adaptacyjnych, wyst\u0119puje konieczno\u015b\u0107 do\u015bwietlenia tablicy. Zwi\u0119kszenie luminancji tablicy ogranicza zmiany adaptacyjne.<\/p>\n
Zmiany te mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142ane zbyt jaskrawymi powierzchniami \u015bwiec\u0105cymi. Wyst\u0119puje w\u00f3wczas tak zwane zjawisko ol\u015bnienia. Ol\u015bnienie mo\u017ce by\u0107 wywo\u0142ane jaskrawym \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a i m\u00f3wimy wtedy o ol\u015bnieniu bezpo\u015brednim lub odbiciem tego \u017ar\u00f3d\u0142a od powierzchni, na kt\u00f3r\u0105 patrzymy i w\u00f3wczas m\u00f3wimy o ol\u015bnieniu po\u015brednim. Szkodliwe ol\u015bnienie bezpo\u015brednie mo\u017cna ograniczy\u0107 przez zastosowanie takich opraw o\u015bwietleniowych, kt\u00f3re maj\u0105 nisk\u0105 luminancj\u0119 w tych k\u0105tach, w kt\u00f3rych mog\u0105 by\u0107 widziane przez obserwatora. Natomiast przez odpowiednie rozmieszczenie tych opraw na suficie czyli takie, by nie mog\u0142y by\u0107 one widziane w wyniku odbicia na powierzchni pracy, mo\u017cemy ograniczy\u0107 wp\u0142yw ol\u015bnienia po\u015bredniego.<\/p>\n
Odbicia \u015bwiat\u0142a w materia\u0142ach pracy s\u0105 szkodliwe jeszcze ze wzgl\u0119du na inne zjawisko. W pracy szkolnej s\u0105 cz\u0119sto wykorzystywane materia\u0142y o kierunkowym lub kierunkowo-rozproszonym charakterze odbicia \u015bwiat\u0142a (dotyczy to zw\u0142aszcza druku i papieru b\u0142yszcz\u0105cego). \u015awiat\u0142o odbite od tych materia\u0142\u00f3w, a pochodz\u0105ce od \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwiat\u0142a powoduje pogorszenie warunk\u00f3w widzenia. Obni\u017ca si\u0119 kontrast luminancji i utrudnione jest wtedy czytanie czy pisanie.<\/p>\n
Poni\u017csze zalecenia wynikaj\u0105 z normy PN-84\/E-02033 „O\u015bwietlenie wn\u0119trz \u015bwiat\u0142em elektrycznym”, kt\u00f3ra jest obowi\u0105zuj\u0105ca do czasu wprowadzenia nowej EN 12464-1 (nowa norma czeka na wprowadzenie do krajowej normalizacji). Norma PN-84\/E-02033 zaleca, aby w klasie najmniejsze dopuszczalne \u015brednie nat\u0119\u017cenie o\u015bwietlenia (E\u015brednie<\/sub>) wynosi\u0142o 300 lx w ca\u0142ym pomieszczeniu, na tablicach do pisania i planszach \u015bciennych. Zaleca r\u00f3wnie\u017c, by o\u015bwietlenie by\u0142o w pierwszej klasie ograniczenia ol\u015bnienia bezpo\u015bredniego. Ponadto powinna by\u0107 zapewniona dobra r\u00f3wnomierno\u015bci o\u015bwietlenia (Emin<\/sub>\/E\u015br<\/sub>>0.65) oraz wyeliminowane odbicia kierunkowe opraw od powierzchni tablicy. O\u015bwietlenie musi stwarza\u0107 dobre warunki pracy.<\/p>\n Literatura<\/i><\/p>\n [ 1 ] J\u00f3zef Pog\u00f3rski \u201eO\u015bwietlenie izby lekcyjnej w nowej szkole\u201d, referat wyg\u0142oszony na seminarium, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w dniach 25\u00f730.04.1960 r. w Kazimierzu, a dotyczy\u0142o \u201eNowych kierunk\u00f3w w projektowaniu szk\u00f3\u0142\u201d Przemys\u0142aw Oziemblewski<\/i> Przy odpowiednim rozmieszczeniu nowoczesnych opraw o\u015bwietleniowych mo\u017cna: – uzyska\u0107 lepsze warunki o\u015bwietleniowe, dzi\u0119ki ograniczeniu ol\u015bnienia bezpo\u015bredniego i po\u015bredniego, – zmniejszy\u0107 koszty instalacyjne i eksploatacyjne, poprzez zmniejszenie koniecznej ilo\u015bci zastosowanych opraw i mocy zainstalowanej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112,97],"tags":[59,486],"class_list":["post-3545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oswietlenie","category-oswietlenie-w-szkole","tag-oswietlenie-szkoly","tag-sala-lekcyjna"],"yoast_head":"\n
\n[ 2 ] Przemys\u0142aw Oziemblewski \u201eO\u015bwietlenie klas lekcyjnych\u201d, praca dyplomowa, Pozna\u0144 1994
\n[ 3 ] Przemys\u0142aw Oziemblewski \u201ePodstawy Techniki \u015awietlnej\u201d, Philips Lighting Poland S.A., 1996
\n[ 4 ] Ma\u0142gorzata G\u00f3rczewska, Przemys\u0142aw Oziemblewski, Tadeusz Zamiara \u201e\u015awiat\u0142o w szkole\u201d, Philips Lighting Poland S.A., 1999
\n[ 5 ] PN-84\/E-02033 – O\u015bwietlenie wn\u0119trz \u015bwiat\u0142em elektrycznym.<\/p>\n
\nluty 2004<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"